ZZP in de Zorg: Uitstel, Onzekerheid en Oproep tot Actie
Gepubliceerd op · bijgewerkt op · 3 min leestijd · door Redactie MijnInschaling
De discussie rondom zzp'ers in de zorg en de Wet DBA laait opnieuw op. Aan de hand van recens nieuwsberichten analyseren we de impact van het uitstel van handhaving en de roep om duidelijkheid op de arbeidsmarkt in de zorg.
ZZP in de Zorg: Uitstel van Handhaving, Meer Onzekerheid?
De positie van zzp'ers in de Nederlandse zorgsector blijft een turbulent onderwerp. Al jarenlang vormt de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) een bron van onzekerheid. Recente ontwikkelingen, met name het aanhoudende uitstel van handhaving, zorgen voor verhitte discussies en roepen zowel binnen de overheid als bij zorgprofessionals en -instellingen vragen op over de toekomst van flexibele arbeid in de zorg. Voor de salarissentabel van MijnInschaling.nl en de professionals in de VVT, GGZ, GHZ, NVZ en Sociaal Werk heeft deze onduidelijkheid directe gevolgen.
Een 'Zachte Landing' die Pijn Doet?
Zorgvisie publiceerde recentelijk een artikel met de prikkelende vraag of de extra jaren ‘zachte landing’ voor zzp'ers, zoals de overheid die voorstaat, wel zo'n goed idee is [Zorgvisie ZZP, Bron 1]. De essentie van de discussie is dat langdurig uitstel van handhaving niet leidt tot de gewenste duidelijkheid, maar juist tot een vicieuze cirkel van onzekerheid. Zorginstellingen en zzp'ers weten niet waar ze aan toe zijn, wat het maken van lange-termijn plannen bemoeilijkt.
Het feit dat de Wet DBA, die eigenlijk schijnzelfstandigheid moet tegengaan, al jarenlang niet adequaat wordt gehandhaafd, zorgt voor frustratie. Zzp'ers lopen risico's op naheffingen en zorginstellingen, met name in sectoren als de VVT en de GHZ die veel met zzp'ers werken, worden geconfronteerd met mogelijke boetes en juridische complicaties. Dit belemmert een gezonde arbeidsmarkt en kan leiden tot een stijging van de totale arbeidskosten in de zorg.
Uitstel is Geen Strategie: De Roep om Duidelijkheid
Een opiniestuk op Zorgvisie verwoordt de groeiende onvrede treffend: 'Inzet zzp’ers in de zorg: Uitstel is geen strategie, doorzetten wel' [Zorgvisie ZZP, Bron 2]. Deze kritiek richt zich op de passiviteit van de overheid en de gevolgen daarvan voor de praktijk. Een gebrek aan een heldere aanpak dwingt zowel zorgbestuurders als zzp'ers om te navigeren in een schemerzone, wat innovatie en efficiëntie tegenwerkt.
Voor de CAO's in de zorg (denk aan GGZ, VVT, NVZ, GHZ, Sociaal Werk) leidt dit tot hoofdbrekens. Hoe verhoudt de inzet van zzp'ers zich tot de CAO-afspraken over loonschalen, secundaire arbeidsvoorwaarden en pensioenopbouw? De structurele aard van de relatie tussen zzp'ers en opdrachtgevers staat ter discussie, en door het uitblijven van handhaving worden de lijnen tussen vast dienstverband en zzp-schap steeds vager. Dit kan leiden tot ongelijkheid in beloning en arbeidsvoorwaarden, wat ongewenst is in een sector die gebaat is bij stabiliteit en waardering voor haar professionals.
Marktwerking versus Publieke Zorg: Een Oproep tot Fundamentele Keuzes
Leonard Witkamp, oprichter van Ksyos, brengt in een interview met Zorgvisie een bredere discussie over de zorg naar voren [Zorgvisie AI, Bron 3]. Hij stelt voor om de marktwerking in de zorg volledig op te heffen, als reactie op de aanhoudende problemen en de kritiek op het Integraal Zorgakkoord (IZA). Hoewel dit standpunt op het eerste gezicht los lijkt te staan van de zzp-discussie, raakt het wel degelijk aan de onderliggende problematiek.
Een te grote focus op marktwerking kan de flexibiliteit en de arbeidsvoorwaarden van zorgprofessionals onder druk zetten. Als de overheid kiest voor een meer gereguleerde vorm van zorg, biedt dat mogelijk ook meer ruimte voor duidelijke kaders voor zzp'ers en een einde aan de jarenlange onzekerheid. Het IZA, dat gericht is op het toekomstbestendig maken van de zorg, richt zich mede op het beheersen van de kosten en het efficiënt inzetten van personeel. Een duidelijke visie op zzp'ers en hun rol past hierbij.
Impact op 2025 en 2026: Wat Betekent Dit voor Salarissen?
De aanhoudende onduidelijkheid rondom de Wet DBA en zzp’ers zal ook in 2025 en 2026 zijn sporen nalaten. Zonder heldere kaders zullen zorginstellingen blijven jongleren met de risico’s, wat kan leiden tot terughoudendheid bij het inzetten van zzp’ers of juist tot constructies die de grenzen van de Wet DBA opzoeken. Dit kan indirect gevolgen hebben voor de vraag- en aanbodverhouding van zorgprofessionals, en daarmee op de tarieven die zzp’ers kunnen vragen en de salarissen in vaste dienst.
Een 'harde landing' van de Wet DBA zou betekenen dat veel zzp'ers mogelijk in dienst moeten treden, wat een grote verschuiving teweegbrengt op de arbeidsmarkt en druk legt op de salarisstructuren van de CAO's. Echter, door het aanhoudende uitstel blijft een dergelijke transitie uit, en blijft de onzekerheid troef. Voor MijnInschaling.nl is het cruciaal om deze ontwikkelingen nauwgezet te volgen, omdat ze direct van invloed zijn op de salarisberekeningen en de waardering van zorgprofessionals in alle relevante CAO's.
De roep om een structurele oplossing is luider dan ooit. Alleen met duidelijkheid en een consistent beleid kan de zorgsector de flexibele arbeid die zo nodig is, op een eerlijke en duurzame manier inzetten, zonder dat dit ten koste gaat van de professionals of de kwaliteit van de zorg.
Bronnen
- Extra jaar ‘zachte landing’ voor zzp’ers is een slecht besluit - Zorgvisie ZZP
- Inzet zzp’ers in de zorg: Uitstel is geen strategie, doorzetten wel - Zorgvisie ZZP
- Leonard Witkamp: 'Hef marktwerking op in de zorg' - Zorgvisie AI
Bedragen in deze analyse komen uit de officiële CAO-tekst met vermelding van CAO-jaar en peildatum. Correcties melden kan via de redactie; we werken het artikel dan bij en passen de wijzigingsdatum aan.